Mvutano kati ya Iran, Israel na Marekani umeingia hatua mpya baada ya Tehran kukataa pendekezo la karibuni la kusitisha mapigano, ikisisitiza kuwa haitokubali suluhu ya muda mfupi bali mwisho wa kudumu wa vita.
Kwa mujibu wa shirika la habari la serikali ya Iran (IRNA), majibu hayo yamewasilishwa kwa Marekani kupitia Pakistan, mmoja wa wapatanishi wakuu katika mgogoro huo. Iran imesema wazi kuwa inahitaji dhamana kwamba haitashambuliwa tena kabla ya kukubali makubaliano yoyote.
Kauli hiyo imekuja wakati mashambulizi ya kijeshi yakiongezeka kwa kasi. Israel imethibitisha kushambulia kituo kikubwa cha gesi na kemikali cha South Pars kilichopo kusini mwa Iran, huku pia ikidai kulenga viwanja vitatu vya ndege jijini Tehran na kuharibu ndege na helikopta kadhaa za kijeshi.
Wakati huohuo, mashambulizi ya pamoja ya Marekani na Israel yameripotiwa kuua zaidi ya watu 25 ndani ya Iran, hali iliyosababisha Iran kujibu kwa makombora na ndege zisizo na rubani (drone) dhidi ya Israel pamoja na baadhi ya nchi za Ghuba.
Mvutano huo umeongeza hofu kuhusu usalama wa miundombinu nyeti, hasa baada ya mashambulizi kuripotiwa karibu na kituo cha nyuklia cha Bushehr. International Atomic Energy Agency imeonya kuwa hatua hiyo inaweka hatari kubwa kwa usalama wa nyuklia na inaweza kusababisha madhara makubwa kwa vizazi vijavyo.
Katika hatua nyingine, Donald Trump ameipa Iran muda wa mwisho kufungua njia muhimu ya usafirishaji wa mafuta ya Strait of Hormuz. Amesema iwapo hilo halitafanyika, Marekani itachukua hatua kali ikiwemo kushambulia miundombinu ya nishati ya Iran.
Hata hivyo, juhudi za kidiplomasia zinaendelea kukwama. Wapatanishi kutoka Misri, Pakistan na Uturuki waliwasilisha pendekezo la kusitisha vita kwa siku 45 ili kuruhusu mazungumzo ya kina, lakini Iran imelipinga, ikisisitiza kuwa haitaki suluhu ya muda mfupi.
Wakazi wa Tehran wanaendelea kuishi katika hali ya hofu, wakiripoti kusikia milipuko ya mabomu na mifumo ya ulinzi wa anga karibu kila siku. Aidha, mashambulizi yameripotiwa kuathiri majengo ya makazi na taasisi za elimu, jambo linalozidisha madhara kwa raia wasiokuwa na hatia.
Mgogoro huo sasa unaonekana kupanuka nje ya mipaka ya Iran, baada ya mashambulizi pia kuripotiwa katika Lebanon na United Arab Emirates, hali inayoongeza hofu ya vita kubwa ya kikanda.
Kwa sasa, hali inaendelea kuwa tete huku dunia ikihofia athari kubwa zaidi, zikiwemo kupanda kwa bei za mafuta, kuharibika kwa miundombinu muhimu na hatari ya kuongezeka kwa vita katika ukanda mzima wa Mashariki ya Kati.
