Ni jambo la kawaida kwamba nchi zilizoko katika maeneo tofauti ya kijografia na kistratijia hutumia nafasi hiyo kwa manufaa ya watu wake na kulinda maslahi ya kitaifa. Wachambuzi wa mambo wanasema hilo ni jambo linakubalika kimataifa na wala hakuna sheria inayohusu suala hilo ambalo ni haki ya msingi ya nchi iliyo katika maeneo kama hayo.
Kwa msingi huo na hasa kwa kuzingatia matiukio ya havi sasa katika eneo nyeti la mafuta na mafuta duniani la Asia Magharibi au ukitaka Mashariki ya Kati, Wairani wanasema ikiwa mamlaka wa lango bahari ni jambo zuri na lenye manufaa, basi kwa nini lango lingine la pili lisitumike kwa maufaa hayo hayo? Katika mantiki ya kimkakati, malango bahari sio njia ya kupitia vyombo vya baharini tu bali ni “nyenzo za nguvu” zinazoweza kulinda kwa ajili ya kulinda maslahi ya kitaifa. “
Leo, Lango-Bahari la Hormuz katika maji ya Ghuba ya Uajemi yanayounganika na ya Bahari ya Oman linatambulika kama moja ya nukta muhimu zaidi za udhibiti wa mafuta ya mafuta na gesi asilia ulimwenguni. Pamoja na hayo lakini ukweli wa mambo ni kwamba usalama wa watu duniani hautegemei Hormuz pekee, bali kuna maeneo mengine yenye umuhimu kama huo.
Mbali na Lango-Bahari la Hormuz, kuna njia nyingine muhimu ambayo kwa haizingatiwi na kupewa umuhimu kama lango bahari hilo, nayo ni njia ya Bahari Nyekundu.
Katika ukanda mzima wa Bahari Nyekundu, na hasa katika eneo la Bab al-Mandeb, kuna moja ya njia muhimu zaidi za kusafirisha mafuta na bidhaa nyingine hadi katika mabara ya Ulaya na Afrika. Hii ina maana kwamba mabadiliko yoyote katika njia hii yana taathira za moja kwa moja kwenye soko la mafuta na bidhaa nyinginezo muhimu duniani.
Je, umuhimu wa suala hili uko wapi? Suala sio kuhusu chaguo mbadala, bali ni “kukamilishana” machaguo na uwezo uliopo katika utoaji huduma na suhula hapa maeneo mengine ulimwenguni.
Yaani, kama pembejeo Hormuz ni wenzo muhimu katika kudhamini nishati kuelekea tofauti za dunia, Bahari Nyekundu au kwa jina nyingine Bahari ya Shamu inaweza pia kuona uwezo wa kukamilisha huduma zinazotolewa na lango la Hormuz, katika kuhudumia jamii ya mwanadamu.
Kwa nini suala hili ni muhimu? Kwanza kabisa ni kuwa na nyenzo anuai na za aina mbalimbali. Wakati lango bahari moja tu linapozingatiwa na umuhimu, mashinikizo yote huelekezwa kwenye lango hilo.
Lakini njia nyingine ya pili au ya tatu inapoongezeka, hilo hufanya hali ya mambo kuwa ngumu zaidi na yenye matabaka kadhaa, iwapo njia zote hizo zitaathirika kwa mmoja wakati kutokana na matukio yaliyopo huo.
Pili: Ni taathira za matumizi na kiuchumi zinazotokana na hali hiyo. Soko la nishati kwa kawaida huathirika sana na “kuhatarishwa kwa wakati mmoja uwepo wa njia nyingi.”
Ikiwa njia kadhaa muhimu zitahatarishwa kwa wakati mmoja, taathira zake bila shaka huongezeka maradufu na hivyo kuwapa wasi mkubwa wahusika na bidhaa wa bidhaa katika tofauti za dunia.
Tatu: Ni kudhibiti nguvu na uwezo wa wanaona maneo kama hayo ya kistratijia katika meza ya mazungumzo na upande wa pili, kwa ajili ya kudhaminiwa matakwa yao ya msingi. Katika kiwango chochote kile cha ushiriki wa kimataifa, kuwa na machaguo mengi kuna maana ya kuwa na uwezo na nafasi ya juu ya mazungumzo.
Hii haina maana ya kubadilishwa mtazamo wa kunufaika na kusuluhisha maeneo kama hayo ya kistartijia, bali ni kuongeza na kuimarisha uwezo uliopo.
Hatimaye, suala ni rahisi: Wakati jiografia yenyewe imetoa nyenzo kadhaa kwa eneo fulani, ni jambo la busara kunufaika nazo zote, na sio moja tu kati ya nyenzo na kuua hizo muhimu. Suala hili linaonekana wazi katika maeneo mengine ya dunia kama vile mfereji wa Suaz, Panama na Lango Bahari la Malacca linalodhibitiwa na nchi za Singapore, Malaysia na Indoneshia.
