Dar es Salaam. Katika ulimwengu wa sasa ambapo mitandao ya kijamii imekuwa kioo cha maisha yetu, ni rahisi sana kwa wanandoa kujikuta wakijilinganisha na picha za “ukamilifu” wanazoziona kwenye vioo vya simu zao.
Hata hivyo, ukweli mchungu na wa kimsingi ambao kila mwanandoa anapaswa kuuelewa ni kwamba ndoa si vazi la sare ambalo kila mtu anaweza kuvaa na likamkaa sawasawa.
Ndoa ni kama sanaa; kila msanii ana brashi yake, rangi zake, na mchoro wake wa kipekee. Jitihada za kujaribu kuiga staili ya ndoa ya mwingine mara nyingi huishia kwenye migogoro, upweke, na kuvunjika kwa mioyo kwa sababu unajaribu kuishi maisha ambayo si yako.
Msingi wa furaha katika ndoa huanza pale wawili wanapokubali kuwa wao ni viumbe wa kipekee wenye malezi, haiba, na mahitaji tofauti.
Maisha ya ndoa yanapata nakshi pale wanandoa wanapotambua kuwa “staili” yao ya maisha iwe ni ya utulivu mwingi, ya michezo na utani, au ya bidii kubwa ya kazi, ndiyo utambulisho wao.
Hakuna kanuni moja inayofanya kazi kwa wote. Kinachomfanya jirani yako awe na furaha kinaweza kuwa ndicho chanzo cha huzuni kwako.
Hivyo, ni jukumu la kila wanandoa kuketi chini na kuchora ramani ya safari yao wenyewe, bila kushinikizwa na matarajio ya jamii au shinikizo la kufuata mkumbo wa kile kinachoonekana kuwa ndiyo “ndoa ya kisasa.”
Waandishi na wataalamu wa uhusiano duniani kote wamekuwa wakisisitiza umuhimu wa wanandoa kutengeneza mfumo wao wenyewe wa maisha. Mwandishi mashuhuri Gary Chapman, katika kitabu chake maarufu cha The 5 Love Languages, anafafanua kuwa kilele cha upendo kinafikiwa pale mmoja anapozungumza lugha ya mwenzake, ambayo ni tofauti na ya mwingine yeyote.
Anayeeleza kuwa lazima ugundue kile kinachomfanya mwenza wako ajihisi anapendwa. Katika mafundisho yake, anasisitiza: “Upendo ni chaguo unalofanya kila siku. Lazima utafute njia mahususi ambayo mwenza wako anaelewa upendo ili kuweka tanki la hisia likiwa limejaa.“
Hii inatukumbusha kuwa staili ya ndoa yako inategemea jinsi mnavyolishana hisia kwa namna ambayo ni ninyi wawili tu mnaielewa.
Kwa upande mwingine, mwanasaikolojia Dk John Gottman, ambaye amefanya tafiti za miongo mingi kuhusu ndoa, anasisitiza kuwa hata migogoro ina staili yake.
Katika kitabu chake: The Seven Principles for Making Marriage Work, Gottman anaeleza kuwa si lazima wanandoa wakubaliane katika kila jambo ili wawe na furaha; badala yake, wanahitaji kupata namna ya “kucheza” na tofauti zao.
Anabainisha kuwa ndoa nyingi zenye mafanikio zina siri ya jinsi zinavyoshughulikia tofauti hizo. Gottman anasema: “Katika kila ndoa nzuri, ni jinsi mnavyotatua migogoro, na siyo kutokuwepo kwa migogoro hiyo, ndiko kunakofafanua uhusiano wenu.“
Hivyo, staili yenu ya kutatua matatizo inaweza kuwa ya kipekee, kwa maana wengine hutatua kwa mazungumzo marefu, wengine kwa utani, na wengine kwa kuanza kwa kukaa kimya kidogo; cha muhimu ni kuwa staili hiyo iwe inawafaa ninyi.
Mwandishi mwingine, Bell Hooks, katika kazi yake: All About Love, anatuasa kuwa ndoa au uhusiano wowote wa dhati unahitaji ubunifu wa hali ya juu na si kufuata sheria zilizopitwa na wakati. Hooks anafikiri kuwa upendo ni kitendo cha hiari cha kukuza roho ya mwingine, na kila mtu anafanya hivyo kwa namna yake.
Anaeleza: “Upendo ni kitendo cha utashi yaani ni nia na tendo kwa pamoja. Ni utashi wa kujitoa kwa ajili ya kukuza ukuaji wa kiroho wa kwako mwenyewe au wa mwingine.”
Hapa tunaona kuwa staili ya ndoa yako inapaswa kulenga kukuza nafsi zenu, na njia hiyo ya ukuaji ni ya kipekee kwenu, kama vile alama za vidole zilivyo tofauti kwa kila binadamu.
Hatari ya kuiga na faida ya kujitambua
Unapojaribu kuiga ndoa ya mwingine, unajivua uwezo wa kuifurahia ndoa yako. Mara nyingi, watu wanapoona picha za wanandoa wanapenda likizo za gharama au kupeana zawadi nono kwenye mitandao, wanadhani hiyo ndiyo staili pekee ya ndoa yenye furaha.
Lakini, mwandishi na mhamasishaji, Esther Perel, katika uchambuzi wake wa uhusiano wa kisasa, anasema kuwa wanandoa lazima watengeneze anachokiita “mkataba” wao wa siri.
Perel anaamini kuwa uhusiano unahitaji usawa kati ya usalama na msisimko. Anasisitiza kuwa kila ndoa ina siri zake ambazo hazionekani kwa nje.
Katika kitabu chake: Mating in Captivity, anabainisha: “Ubora wa uhusiano wako unaamua ubora wa maisha yako.“ Hii inaashiria kuwa ikiwa utatumia muda mwingi kulinganisha ndoa yako na ya wengine, utashusha ubora wa maisha yako mwenyewe kwa sababu unashindwa kuthamini staili yenu ya kipekee.
Kutafuta staili yako kunamaanisha kukubali udhaifu wenu na kuugeuza kuwa nguvu. Kama ninyi ni wanandoa mnaopenda maisha ya vijijini na kulima, hiyo ndiyo staili yenu; msiwe na shinikizo la kuishi kama watu wa mjini ikiwa haiwapi amani.
Kama staili yenu ni kuweka kila kitu wazi au kuwa na faragha kubwa, fanyeni hivyo kwa kadiri inavyowajenga. Ndoa nyingi zinavunjika si kwa sababu ya ukosefu wa upendo, bali kwa sababu ya uchovu wa kujaribu kuwa kitu ambacho si chao. Wanandoa wanapojitambua na kukumbatia uhalisia wao, wanatengeneza ngome imara ambayo dhoruba za nje haziwezi kuitikisa. Kumbuka, hakuna tuzo ya dunia inayotolewa kwa ndoa “bora” kwa vigezo vya watu wengine; tuzo pekee ni amani na furaha mnayopata mnapokuwa pamoja katika ulimwengu wenu mliojitengenezea.
Safari ya kutafuta staili ya ndoa yako haina kikomo; ni mchakato wa kujifunza na kujisahihisha kila siku. Ni muhimu kuelewa kuwa staili yenu inaweza kubadilika kulingana na majira ya maisha kuanzia kutoka ujanani, wakati wa kulea watoto, hadi uzeeni.
Lakini kiini chake kinapaswa kubaki kilekile, yaani uhuru wa kuwa ninyi wenyewe. Wataalamu wanatupa dira, lakini ramani kamili iko mikononi mwenu.
Chapman anatukumbusha kuhusu lugha za upendo, Gottman kuhusu namna ya kupambana na changamoto, Hooks kuhusu ukuaji wa kiroho, na Perel kuhusu ubora wa uhusiano.
Usikubali ndoa yako iwe nakala ya kivuli cha mtu mwingine. Tafuta kile kinachowafanya mcheke, kile kinachowapa utulivu baada ya siku ndefu ya kazi, na kile kinachowaunganisha zaidi mnapokuwa peke yenu.
Ndoa yenye staili yake haina mashindano, haina maigizo ya lazima kwa ajili ya watazamaji wa nje, na haina hofu ya kuhukumiwa.
Inapofika mwisho wa siku, ndoa yako ni hadithi unayoiandika wewe na mwenza wako; hakikisha ni hadithi ambayo mtafurahia kuisoma ninyi wenyewe miaka mingi ijayo.
Kila ndoa ina staili yake hivyo itafute yako, iishi kwa fahari kisha itunze kwa upendo wa dhati.
Makala hii imetokana na vyanzo mbalimbali vya kimtandao.
