Msaidizi wa Katibu Mkuu wa Umoja wa Mataifa anayehusika na masuala ya kisiasa Khaled Khiari alikuwa akizungumza wakati wa mjadala wa kila mwaka wa Baraza la Usalama kuhusu ushirikiano kati ya mashirika hayo mawili katika masuala ya amani na usalama.
“Katika mazingira magumu na yasiyo na uhakika ya kimataifa, ushiriki endelevu, mazungumzo na kujenga uaminifu ni muhimu,” alisema.
“Kuheshimu sheria za kimataifa na Mkataba wa Umoja wa Mataifa bado ni muhimu katika kushughulikia changamoto za pamoja. Umoja wa Ulaya una jukumu muhimu katika kuendeleza kanuni hizi.”
Mshiriki kwa amani na kwingineko
Bw. Khiari alisema EU ni mshirika mkuu katika wigo mzima wa kazi za Umoja wa Mataifa, kuanzia amani na usalama wa kimataifa hadi haki za binadamu, maendeleo endelevu na hatua za kibinadamu.
Alitoa shukrani maalum kwa jukumu la nchi wanachama kama nchi zinazochangia jeshi na polisi, pamoja na Lebanon na mazingira mengine yenye changamoto.
“Wakati ambapo usuluhishi wa kisiasa unasalia kuwa mgumu katika mazingira mengi, msaada wa Umoja wa Ulaya kwa ofisi nzuri za Umoja wa Mataifa, upatanishi na ushiriki wa kisiasa ni muhimu sana,” aliongeza.
Matumaini ya Ukraine kusitisha mapigano
Bw. Khiari alisema vita vya Ukraine “ni mtihani mkubwa kwa mifumo ya kikanda inayohusiana na utaratibu wa kimataifa” na kwamba uvamizi wa Urusi nchini humo “umetikisa misingi ya usanifu wa usalama wa Ulaya hadi msingi wake.”
Huku mzozo huo ukiingia mwaka wa tano sasa, na idadi ya watu ikiendelea kuongezeka, alionyesha matumaini kwamba usitishaji vita wa muda wa Pasaka ya Orthodox utasaidia kufungua njia kuelekea usuluhishi wa kudumu zaidi.
“Usitishaji vita wa mara moja, kamili na usio na masharti lazima iwe hatua ya kwanza kuelekea amani ya haki, ya kudumu na ya kina.yenye misingi ya kuheshimu sheria za kimataifa na kanuni za Mkataba wa Umoja wa Mataifa,” alisema.
Picha ya Umoja wa Mataifa/Manuel Elias
Kaja Kallas, Mwakilishi Mkuu wa Umoja wa Ulaya kwa Masuala ya Kigeni na Sera ya Usalama akitoa muhtasari wa mkutano wa Baraza la Usalama kuhusu ushirikiano kati ya Umoja wa Mataifa na Umoja wa Ulaya.
Msaada wa EU
Kaja Kallas, Mwakilishi Mkuu wa Umoja wa Ulaya katika Masuala ya Kigeni, alibainisha kuwa ingawa nchi wanachama wa Umoja huo zinajumuisha asilimia tano tu ya watu duniani, wanatoa asilimia 42 ya Msaada Rasmi wa Maendeleo (ODA) na kufadhili robo ya bajeti ya kawaida ya Umoja wa Mataifa.
“Tunalipa kikamilifu na kwa wakati,” alisema. “Lakini EU haijawahi kuzingatia msaada wetu kwa Umoja wa Mataifa tu juu ya kiasi tunachotumia.”
EU inaunga mkono UN “kwa sababu ndio mfumo pekee wa kimataifa unaosimamia amani, unawakilisha maslahi ya pamoja ya kimataifa, na kulinda sheria za kimataifa,” alieleza.
“Leo tunashuhudia uharibifu mkubwa zaidi wa sheria za kimataifa tangu Vita vya Pili vya Ulimwengu,” na kuhatarisha amani na usalama. “Ndio maana msaada wa EU kwa UN sasa ni muhimu zaidi kuliko hapo awali.”
Sheria ya kimataifa kuvunjika
Bi Kallas alisema kuvunjika kwa sheria za kimataifa kunadhihirika katika vita vya uchokozi vya Urusi dhidi ya Ukraine na vita vya Mashariki ya Kati, ambavyo amevitaja kuwa ni migogoro miwili mikubwa duniani hivi leo.
“Urusi inatekeleza kile ambacho bila shaka ni miongoni mwa ukiukwaji wa kutisha wa sheria za kimataifa katika historia ya Umoja wa Mataifa. kwa kuvamia nchi huru na kukataa majukumu yake kama Mwanachama wa Kudumu wa UN. Baraza la Usalama,” alisema.
Wakati huohuo, “vita katika Mashariki ya Kati vimesababisha ukosefu mkubwa wa uthabiti na kugharimu maisha ya watu wengi mno,” kukiwa na madhara makubwa duniani kote. Watu kutoka Ulaya hadi Asia wanakabiliwa na bei ya juu ya nishati, na wakulima kutoka Sudan hadi Amerika Kusini wanakabiliwa na uhaba wa mbolea.
“Urusi pia inaisaidia Iran kwa njia za kijasusi na ndege zisizo na rubani. Kurefusha vita kunanufaisha Urusi kupitia bei ya juu ya nishati, kupungua kwa silaha za ulinzi wa anga na umakini uliogeuzwa,” alisema.
Utaratibu mpya wa ulimwengu
Migogoro hii miwili “inawakilisha ishara iliyo wazi zaidi ya kuachwa kwa sheria za zamani, pamoja na Mkataba wa Umoja wa Mataifa,” aliendelea.
“Ulimwengu mpya sasa unaundwa, unaojulikana na ushindani na siasa za nguvu za kulazimisha; utaratibu wa ulimwengu unaotawaliwa na serikali chache za kijeshi zinazolenga kuanzisha nyanja za uvutano.”
Alikumbusha Baraza kwamba “tumekuwa hapa hapo awali”, akiangazia jinsi jumuiya ya kimataifa ilichagua umoja wa pande nyingi badala ya mgawanyiko baada ya Vita vya Kwanza na vya Pili vya Dunia.
Alisisitiza kwamba “Ulaya itachagua ushirikiano kila wakati badala ya kulazimisha.”
Wajibu wa mageuzi
Bi. Kallas alisema kwamba katika kipindi cha miaka 100, “wanahistoria wataangalia nyuma wakati huu.Na watauliza: Umoja wa Mataifa ulifanya nini wakati utaratibu unaotegemea kanuni ulikuwa hatarini?
“Je, tulishikilia wakati uliopita, tukitetea mfumo ambao haukuwa na manufaa tena kwa wengi? Au tulikuwa na ujasiri wa kuurekebisha – kuufanya uwe na nguvu zaidi, wa haki, na ustahimilivu zaidi?”
Alisisitiza kwamba “jibu liko mikononi mwetu” na akamalizia kwa ujumbe kwa wajumbe wa Baraza.
“Umekabidhiwa jukumu la kuokoa vizazi vijavyo kutokana na janga la vita. Hiyo ilikuwa ahadi ya 1945, na lazima iwe misheni yetu leo,” alisema.
“Wacha tuwe kizazi ambacho kilijenga utaratibu thabiti, wa haki, unaofaa kwa changamoto zilizo mbele yetu. Wakati wa kuchukua hatua ni sasa.”
