BRATISLAVA, Aprili 20 (IPS) – Makundi ya misaada yamekaribisha usitishaji vita wa siku kumi uliokubaliwa kati ya Israel na Lebanon lakini kuonya kuwa usitishaji wa kudumu wa mapigano unaweza kuruhusu aina ya mwitikio unaohitajika kushughulikia hali mbaya ya kibinadamu nchini humo.
Makubaliano ya siku kumi ya kuwezesha mazungumzo ya amani kati ya nchi hizo mbili yalianza kutekelezwa tarehe 16 Aprili. Inaweza kurefushwa kwa makubaliano ya pande zote mbili baada ya kipindi hicho.
Usitishaji huo wa mapigano unakuja baada ya mzozo wa zaidi ya mwezi mmoja kufuatia jibu la Israel kwa mashambulizi ya roketi yaliyofanywa na kundi la wanamgambo linaloungwa mkono na Iran la Hezbollah.
Tangu Machi 2, zaidi ya watu 2,000 wameuawa na 7,000 kujeruhiwa katika mashambulizi ya Israel, kulingana na wizara ya afya ya Lebanon. Wakati huo huo, zaidi ya milioni 1.2 – moja ya tano ya jumla ya watu wanaokadiriwa – ni wakimbizi wa ndani, ikiwa ni pamoja na zaidi ya watoto 400,000, kulingana na mashirika ya kibinadamu, na mgomo wa Israeli umeharibu miundombinu muhimu ya kiraia na kuathiri pakubwa huduma za afya.
Hii imezidisha hali ambayo tayari ilikuwa ni hali tete ya kibinadamu kufuatia miaka ya matatizo ya kiuchumi, mzozo wa wakimbizi wa Syria, na mzozo wa awali kati ya Israel na Hezbollah.
Na ingawa mashambulizi yanaweza kusitishwa, watu wengi wanaendelea kukabiliwa na kuhama makazi yao, uharibifu mkubwa na ukosefu wa huduma za kimsingi na unafuu wa kweli utakuja tu na mwisho wa muda mrefu wa mapigano.
“Tunakaribisha usitishaji vita kama usitishaji muhimu wa ghasia, lakini haitoshi. Usitishaji wa mapigano wa kudumu pekee ndio utakaoruhusu mwitikio kwa kiwango kinachohitajika-ambayo itafikia familia kote nchini Lebanon, ikiwa ni pamoja na wale walio katika maeneo ya mpakani ambao wamesalia kuwa miongoni mwa walio hatarini zaidi,” Suzanne Takkenberg, Mkurugenzi wa Nchi wa Lebanon wa shirika la kibinadamu la Action Against Hunger (ACF), aliiambia IPS.
Kufuatia tangazo la kusitisha mapigano, kumekuwa na ripoti za idadi kubwa ya watu waliohamishwa kurejea katika miji yao ya asili. Mashirika ya misaada yameonya, ingawa, kwamba wengi wanaweza kurudi na kukuta hawana nyumba, au hata kama watafanya hivyo, hali ni mbaya sana haitawezekana kubaki huko.
“Familia zimeanza kurudi kwenye nyumba zao, lakini kiwango cha uharibifu kinashangaza.” Wengi wanapata nyumba zao zimeharibiwa au kuharibiwa kabisa, bila maji, umeme, au huduma za kimsingi. Watu ambao walikimbia bila kitu chochote sasa wanarudi kwenye hali ndogo zaidi—wanakabili hali zinazofanya maisha yenye staha yasiwezekane,” akasema Takkenberg.
Uharibifu umekuwa mbaya zaidi kusini mwa nchi. Israel imekuwa ikitafuta kuunda kile ilichokiita “eneo la usalama”, kuweka wanajeshi katika eneo karibu kilomita 10 ndani ya kusini mwa Lebanon. Ripoti zinaonyesha vijiji vingi katika eneo hilo vimeharibiwa kabisa.
“Ukanda huu mpya wa bafa ambao Israeli inazungumzia – kutoka kwa video ambazo nimeona, umebomolewa kabisa. Hatutarajii kuwaruhusu (watu) kurejea huko, na sidhani kama watu watakuwa wakijaribu kurejea katika eneo hilo la buffer,” Elizabeth Cossor, Mkuu wa Ofisi ya Nchi Lebanon huko Terre des hommes, ambayo inatoa misaada ya kibinadamu kwa watoto nchini, IPS na familia zao.
“Mamia ya maelfu ya watu wanatarajiwa kubaki bila makazi. Hawataweza kurejea. Hiyo ni mbaya sana (kwao),” aliongeza.
Athari za mashambulizi dhidi ya raia yametisha makundi ya haki za binadamu na mashirika ya kibinadamu.
Muungano wa NGOs wiki iliyopita ulitoa a ripoti kurekodi athari za mashambulizi ya Israel kwa raia.
Iliangazia jinsi uhamishaji unaoendelea nchini unavyosababisha hatari kubwa za kiafya na ulinzi, huku wanawake, watoto, wazee na watu wenye ulemavu wakiathiriwa kupita kiasi.
Ripoti zinaonyesha visa vingi vya maambukizo ya mfumo wa upumuaji kutokana na halijoto ya baridi katika makazi ya pamoja, magonjwa ya tumbo yanayohusishwa na ukosefu wa chakula na vifaa vya kupikia, na usumbufu wa matibabu kwa wagonjwa wenye magonjwa sugu. Makazi yanajaa kila mara na hayana miundombinu ya kutosha ya maji na mifereji ya maji taka, ambayo inazuia sana faragha, utu na usalama wa kisaikolojia kwa wakaazi, kikundi hicho kilisema. Zaidi ya hayo, takriban 88% ya waliohamishwa wanaishi nje ya makazi ya pamoja, wengi katika magari, maeneo ya umma au mazingira mengine yasiyo salama, vikundi hivyo vilisema.
Watoto wameathiriwa sana na mapigano.
Vikundi vya misaada vinavyofanya kazi na watoto vimeangazia matatizo makubwa ya lishe ya watoto. Kulingana na Action Against Hunger, wakati asilimia 24 ya watu wanakabiliwa na uhaba mkubwa wa chakula, karibu asilimia 15 ya watoto wenye umri wa miezi 6 hadi 23 katika maeneo yaliyohamishwa wanalishwa maziwa pekee.
Wakati huo huo, mtoto mmoja kati ya watano nchini Lebanon amelazimika kutoka kwa nyumba zao kutokana na mzozo huo, huku wengi wao wakiwa na msongo wa mawazo na wasiwasi wa kisaikolojia, kulingana na UNICEF.
“Hali ya kibinadamu kwa watoto nchini Lebanon ni mbaya na ya kutisha sana. Katika siku 46 zilizopita, watoto wamelipa bei mbaya, na ripoti za angalau watoto 172 waliuawa na 661 kujeruhiwa. Zaidi ya watoto 415,000 wamekimbia makazi yao, wengine kwa mara ya tatu au ya nne. Mahitaji yao ya haraka zaidi ni usalama, huduma za afya, maji salama, msaada wa kisaikolojia, ulinzi wa mtoto, “Ripoti ya mawasiliano, ulinzi wa watoto na watoto,” UNICEF, iliiambia IPS.
“Watoto wameachishwa mara kwa mara, wengi wako chini ya msongo wa mawazo, na huduma muhimu zimetatizika. Mfumo wa afya bado unaendelea, lakini chini ya mkazo mkubwa. Hospitali na wahudumu wa afya wamekuwa na athari za mara kwa mara, vituo vimeharibiwa au kulazimishwa kufungwa, na upatikanaji wa huduma unazidi kuwa mgumu katika maeneo hatarishi na yaliyotengwa. Uharibifu ambao tayari umesababishwa na nyumba, shule, shule na hospitali kuna uwezekano mkubwa wa kukabiliwa na shida za maji, shule na hospitali, watoto wengi wanakabiliwa na shida ya maji wakati wa shida. hata kama mapigano yatakoma Inaendelea kuwa na madhara makubwa ya kibinadamu kwa watoto na familia,” aliongeza.
Cossor alisema mzozo huo unaweza kuwa na athari za muda mrefu kwa kizazi cha watoto wa Lebanon.
“Bado hatuelewi ni watoto wangapi wamepoteza wazazi wao, walezi wao. Tunatembelea hospitali ambazo watoto wanaamka na kugundua kuwa wamepoteza wazazi wao na, unajua, inasikitisha sana. Kwa wale ambao pia hawawezi kurudi kwenye makazi yao ya utoto, unajua, hawako shuleni, wamekosa familia, wamepoteza makazi yao, sehemu ya familia yao …. ya jamii yao. Hii ina athari za muda mrefu kwa watoto,” alisema.
Pamoja na kuangazia madhara yaliyosababishwa na idadi ya raia, ripoti ya NGOs ilionyesha wasiwasi mkubwa kuhusu kufuata Sheria ya Kimataifa ya Kibinadamu (IHL), hasa kanuni za kutofautisha, uwiano na tahadhari katika mashambulizi. Kadhalika, IHL inatoa ulinzi maalum kwa wafanyikazi wa matibabu na wa kibinadamu na miundombinu, lakini mzozo huo umekuwa na idadi kubwa ya mashambulizi yanayoathiri huduma za afya na vikwazo vinavyoongezeka vya upatikanaji wa kibinadamu, makundi hayo yalisema.
Pia walitoa wito wa kuzingatiwa kwa IHL na pande zote kwenye mzozo, pamoja na ufadhili wa haraka, endelevu, na unaobadilika kutoka kwa jumuiya ya kimataifa ili kusaidia mahitaji yanayoongezeka ya watu waliokimbia makazi yao na wale waliosalia katika maeneo hatarishi.
Usaidizi wa kimataifa utakuwa muhimu kutokana na uharibifu ambao umefanywa, bila kujali ni juhudi gani serikali ya Lebanon inafanya kusaidia idadi ya watu.
“Serikali itarekebisha mambo inavyoweza katika miji iliyo kaskazini – tena, kaskazini mwa eneo la eneo la buffer. Watafanya kila wawezalo kurejesha, kukarabati, lakini huduma zitaathiriwa sana. Madaraja manane (kusini mwa Lebanon) sasa yameharibiwa, na vikosi vya Lebanon vimeweza kuweka kifusi pamoja ili daraja la mwisho lililoharibiwa liweze kupitika. au kuanza kuleta chakula na mboga mboga na vifaa vingine vya matibabu na vitu vingine wanavyohitaji huko kusini,” Cossor alisema.
“Miundombinu inaharibiwa, ikiwa ni pamoja na katika maeneo yenye wakazi wengi. Serikali ya Lebanon itahitaji msaada mkubwa kurejesha miundombinu hii,” aliongeza.
Zaidi ya matatizo haya, wasiwasi mwingine mkubwa ni udhaifu wa usitishaji mapigano wa sasa – ndani ya saa chache baada ya kuanza kutumika, kulikuwa na ripoti za ukiukaji.
Pires wa UNICEF alisema usitishwaji wa mapigano unatoa fursa muhimu ya kuboresha upatikanaji wa misaada ya kibinadamu na kuanza kurejesha huduma za msingi katika maeneo yote yaliyoathiriwa na mashambulizi ya hivi karibuni. Alionya, ingawa, kwamba ikiwa itaanguka, kutakuwa na “hatari kubwa ya mauaji zaidi, kujeruhiwa, kuhama na kiwewe”.
“Silaha lazima zibaki kimya na ufikiaji wa kibinadamu na wafanyikazi lazima walindwe wakati wote,” alisema.
Ripoti ya Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya IPS
© Inter Press Service (20260420044157) — Haki Zote Zimehifadhiwa. Chanzo asili: Inter Press Service
