UMOJA WA MATAIFA, Aprili 17 (IPS) – Takriban miezi sita baada ya usitishaji vita katika eneo la Palestina linalokaliwa kwa mabavu kuanza kutekelezwa, hali ya kibinadamu huko Gaza inabakia kuwa tete, pamoja na kupungua kwa uhasama. Mgogoro huo, unaoadhimishwa na mashambulizi ya anga na makombora yanayoendelea ya Israel, kuendelea kuzuiliwa kwa misaada ya kibinadamu, na kuenea kwa watu waliokimbia makazi yao, kumewafanya Wapalestina walio wengi huko Gaza kuelekea ukingoni. Huku kukiwa na kiwango kikubwa cha mahitaji, huduma za kimsingi zinazidi kudhoofika, na wataalam wa masuala ya kibinadamu wanaonya kuwa hali inaweza kuzorota zaidi katika miezi ijayo isipokuwa misaada na ufadhili endelevu haupatikani.
Ripoti mpya kutoka Shirika la Umoja wa Mataifa la Misaada na Kazi kwa Wapalestina katika Mashariki ya Karibu (UNRWA) kwa hali ya sasa huko Gaza ilithibitisha kuendelea kwa mashambulizi ya anga, milio ya risasi na risasi katika maeneo mengi, ikiwa ni pamoja na Beit Lahia, Jabalia, Deir al Balah, Khan Younis, Rafah, na Bureij. Ofisi ya Uratibu wa Masuala ya Kibinadamu (OCHA) inakadiria kuwa tangu kuzuka kwa mapigano Oktoba 7, 2023, takriban watu 72,315 wa Gaza wameuawa na wengine 172,137 kujeruhiwa.
“Kiwango na muundo wa vitendo hivi, vinavyotokea pamoja na kuhamishwa kwa umati wa Wapalestina kutoka kwa makazi na ardhi zao huko Gaza unaonyesha tena sera pana inayoendelea ya utakaso wa kikabila katika eneo linalokaliwa la Palestina,” alisema. kundi la wataalamu wa Umoja wa Mataifa (UN). Aprili 13. “Mzunguko huu wa kuhama, ugaidi, na mashambulizi yanayolengwa yanatimiza dhumuni kuu: kufanya maisha ya Wapalestina yasivumilie na kuwalazimisha kabisa kutoka katika ardhi yao…Kulenga maeneo yanayojulikana kuwahifadhi raia waliokimbia makazi yao ni uvunjaji mkubwa wa sheria ya kimataifa ya kibinadamu na ni ukumbusho mbaya wa haja ya haraka ya hatua za kimataifa na uwajibikaji.”
Kwa mujibu wa Wizara ya Afya ya Palestina, takriban raia 32 wa Gaza wameuawa na wanajeshi wa Israel mapema mwezi Aprili pekee. Mashambulio ya anga, milio ya risasi na makombora ni matukio ya kila siku, huku wanawake, watoto, walemavu, wafanyakazi wa misaada ya kibinadamu, na waandishi wa habari wakilengwa mara kwa mara. Mnamo Aprili 9, msichana mdogo aliuawa kwa risasi za Israeli katika kambi iliyojaa ya darasa-iliyogeuzwa kuwa ya mabadiliko.
“Kwa siku 10 zilizopita, Wapalestina bado wanauawa na kujeruhiwa katika sehemu iliyobaki ya nyumba zao, makazi, na mahema ya familia zilizohamishwa, mitaani, kwenye magari, kwenye kituo cha matibabu na darasani,” alisema. Kamishna Mkuu wa Umoja wa Mataifa wa Haki za Kibinadamu Volker Türk. “Harakati zenyewe zimekuwa shughuli inayohatarisha maisha. Matukio ya Wapalestina kuuawa na wanajeshi wa Israel wakiwa wanatembea, kuendesha gari, au kusimama nje yanarekodiwa karibu kila siku.”
Ofisi ya Kamishna Mkuu wa Haki za Kibinadamu (OHCHR) pia ilithibitisha kwamba kumekuwa na visa vinavyoongezeka vya wanajeshi wa Israel kuwaua Wapalestina kulingana na ukaribu wao na “mstari wa manjano”, mstari wa uwekaji mipaka unaogawanya maeneo yanayodhibitiwa na Wapalestina ya Gaza na maeneo yanayodhibitiwa na Israeli. “Kulenga raia kutoshiriki moja kwa moja katika mapigano ni uhalifu wa kivita, bila kujali ukaribu wao na safu za kupeleka,” alisema Türk.
Mnamo Aprili 6, vikosi vya Israeli vilifyatua risasi magari kutoka Shirika la Afya Ulimwenguni (WHO), na kumuua dereva. Siku mbili baadaye, mashambulizi ya ndege zisizo na rubani za Israel zilimuua mwandishi wa habari wa Al Jazeera, Mohamed Washah katika Jiji la Gaza, na hivyo kuashiria mwandishi wa habari wa 294 wa Palestina kuuawa na majeshi ya Israel tangu Oktoba 7, 2023. Zaidi ya hayo, Israel imeendelea kuwapiga marufuku waandishi wa habari wa kimataifa kuingia Gaza, na hivyo kuzidisha kuzorota kwa uhuru wa uandishi wa kikanda.
“Idadi ya waandishi wa habari na wafanyikazi wa kibinadamu waliouawa huko Gaza haijawahi kutokea, na inazidisha madhara ya raia inapofanya ripoti juu ya hali hiyo na kujibu athari zake za kibinadamu kutishia maisha,” aliongeza Türk.
Uhamiaji wa ndani umekithiri hasa, huku OCHA inakadiria kwamba maagizo ya kawaida ya kuwahamisha watu na mashambulizi ya mabomu yameathiri takriban asilimia 92 ya makazi yote katika eneo hilo, huku idadi kubwa ya jamii zilizoathiriwa zikiwa zimehamishwa mara kadhaa. Raia wanaoishi katika kambi zilizosongamana, za muda wanaathiriwa kwa kiasi kikubwa na ukosefu wa usalama, baridi kali, kuporomoka kwa majengo, na uhaba mkubwa wa misaada ya kibinadamu na huduma za kimsingi.
Harakati za kibinadamu bado zinakabiliwa na vikwazo vikali, huku wafanyakazi wote wa UNRWA wakipigwa marufuku kuingia eneo lote la Palestina linalokaliwa kwa mabavu tangu Machi 2025. Shirika hilo, ambalo kwa muda mrefu limekuwa kama njia muhimu ya maisha kwa Wapalestina, limeweka vifurushi vya chakula, unga, na vifaa vya makazi katika mipaka ya Gaza, ambayo inaweza kusaidia mamia ya maelfu ya Gaza.
Maelfu ya Wapalestina kote katika eneo hilo wanahitaji matibabu ya dharura huku mfumo wa afya wa Gaza ukikaribia kuporomoka, huku ukikabiliwa na uhaba mkubwa wa vifaa huku kukiwa na wimbi la wagonjwa waliojeruhiwa na wagonjwa. Dawa ni chache sana, na UNRWA imeripoti kuongezeka kwa kasi kwa magonjwa ya ectoparasitic kama vile scabi na viroboto, pamoja na tetekuwanga na magonjwa mengine ya ngozi, ambayo yamehusishwa na kukatizwa kwa huduma za maji na usafi (WASH), msongamano wa watu na wadudu.
Licha ya changamoto hizi, wataalam wa masuala ya kibinadamu wameelezea matumaini kuwa hali ya Gaza inaweza kuboreka huku vikwazo vya upatikanaji vikianza kufifia. Kufuatia karibu siku 40 za kufungwa, kivuko muhimu cha Zikim kilifunguliwa tena mapema mwezi Aprili, na kuruhusu vifaa vya lishe na afya kufika kaskazini mwa Gaza moja kwa moja. UNRWA kwa sasa inasaidia zaidi ya watu 67,000 waliokimbia makazi yao katika vituo 83 vya dharura vya pamoja, na zaidi ya wafanyakazi 11,000 wanatoa huduma ya kuokoa maisha.
UNRWA, kwa kushirikiana na WHO, Shirika la Umoja wa Mataifa la Kuhudumia Watoto (UNICEF), na Wizara ya Afya ya Palestina, ilifikia karibu watoto 2,100 walio chini ya umri wa miaka mitatu na chanjo kati ya Aprili 5 na 9. WHO na washirika wake pia wamekuwa wakiwezesha makumi ya uokoaji wa matibabu kupitia kivuko cha mpaka cha Rafah na kutoa huduma za maji, huduma za matibabu na chakula cha kisaikolojia, Gaza.
Wataalamu hao wa Umoja wa Mataifa walisisitiza kuwa kukomesha uhasama, upanuzi wa huduma za ulinzi, na utoaji usiozuiliwa wa misaada ya kibinadamu ni muhimu katika kuratibu kurejea kwa utulivu katika Gaza. Zaidi ya hayo, wataalam hao walitoa wito kwa mamlaka za Israeli kuhakikisha kurudi kwa usalama na heshima Gaza kwa watu waliokimbia makazi yao, pamoja na kuondolewa kwa vikwazo kwa operesheni za UNRWA.
“Tunasisitiza wito wetu kwa Mataifa kukomesha uvamizi wa Israel kinyume cha sheria na kuhakikisha ulinzi wa mara moja wa raia wanaohifadhi katika maeneo ya wakimbizi katika Ukanda wa Gaza, ikiwa ni pamoja na kuongeza misaada muhimu ya kibinadamu,” wataalam walisema. “Nchi lazima zitii wajibu wao wa kisheria. Lazima zikomeshe ukaliaji haramu wa Israel, zijiepushe kuitambua na kutoisaidia, na kuchukua hatua madhubuti kuhakikisha uchunguzi na uwajibikaji kwa ukiukaji mkubwa wa sheria za kimataifa katika eneo la Palestina linalokaliwa kwa mabavu.”
Ripoti ya Ofisi ya Umoja wa Mataifa ya IPS
© Inter Press Service (20260417170755) — Haki Zote Zimehifadhiwa. Chanzo asili: Inter Press Service
